PRD: Công thức

Module	Kho	PRD ID	PRD-BOM-001
Trạng thái	Chưa tạo item	FEAT	BOM
Epic	—	Plane	—
Ngày	2026-07-13	Phiên bản	v1.0
Gói	@nx/inventory	URD	BOM
Surface	Client · Chủ/QLSale · POS
Phụ trách	Phát Nguyễn

Công thức là gì

Công thức (Recipe) là tờ định lượng của một món: 1 ly trà sữa cần 50ml sữa tươi, 5g trà, 30g trân châu. Chủ quán khai một lần tại màn Công thức trong khu Kho của một chi nhánh (Merchant), rồi cả POS lẫn lệnh sản xuất dùng chung tờ định lượng đó.

Công thức làm việc thẳng trên tồn của từng kho (InventoryLocation): bấm món vào đơn là giữ nguyên vật liệu (Material), đơn hoàn tất là nguyên liệu rời kho thật.

Bốn chỉ số trong tồn kho

Trích từ Kho & mức tồn để khỏi phải mở PRD khác. Mỗi mặt hàng ở mỗi kho mang bốn con số:

Con số	Hệ thống gọi	Nghĩa
Thực có	on-hand	Hàng đang nằm trong kho
Đang giữ	reserved	Đã hứa cho một chứng từ khác, không bán cho ai được nữa
Khả dụng	available	Phần còn bán được
Đang về	incoming	Đã rời kho gửi, chưa tới kho nhận

Bất biến, đúng ở mọi thời điểm:

Khả dụng = Thực có - Đang giữ

Giữ nguyên liệu lúc bấm món là đẩy hàng từ khả dụng sang đang giữ. Trừ sổ lúc đơn hoàn tất mới là lúc thực có giảm.

Vì sao công thức không chỉ là một tờ định lượng

Quán F&B không bán "lon nước" mà bán "ly trà sữa". Thứ nằm trong kho là sữa, trà, trân châu, đường. Thứ khách gọi là một cái tên trên menu.

Việc khó của chủ quán không phải là khai công thức, mà là ba câu kéo theo nó. Bán một món ra thì trừ cái gì: trừ chính nó hay trừ nguyên liệu của nó. Biết hết món vào lúc nào: phát hiện hết sữa sau khi khách đã trả tiền là quá muộn. Và trừ sổ vào lúc nào: lúc bấm món, lúc thanh toán, hay lúc bếp làm xong.

BANA trả lời câu thứ nhất bằng cách không thêm cờ chế độ nào. Danh mục sản phẩm đã có sẵn loại của món và một cờ theo dõi tồn. Hai thứ đó cộng lại đủ suy ra toàn bộ cách trừ kho, gói trong một ma trận khép kín mọi tổ hợp. Một cờ thứ ba chỉ phát sinh thêm các tổ hợp mâu thuẫn mà không ai giải thích nổi.

Câu thứ hai: kiểm và giữ nguyên liệu ngay lúc bấm món vào đơn, không đợi thu tiền xong. Câu thứ ba: mặc định trừ sổ lúc thanh toán xong, và quán dùng màn hình bếp thì bật tùy chọn chuyển sang lúc bếp báo xong món.

Một tô phở từ đầu tới cuối

Nước dùng là bán thành phẩm có theo dõi tồn: nó có tồn riêng của chính nó. Công thức tô phở cần 200ml nước dùng. Công thức nồi nước dùng cần 5kg xương cho 50 lít.

Việc xảy ra	Xương (kg)	Nước dùng thực có (lít)	Nước dùng đang giữ (lít)
Đầu ca: kho có 15kg xương, chưa có nước dùng	15	0	0
Lệnh sản xuất nấu một nồi 50 lít, ăn 5kg xương	10	50	0
Thu ngân bấm 1 tô phở vào đơn	10	50	0,2
Khách thanh toán, đơn hoàn tất	10	49,8	0

• Xương bị trừ đúng một lần, tại lệnh sản xuất nấu nồi nước dùng.
• Bán tô phở chỉ trừ nước dùng. Nổ định mức dừng tại nước dùng, vì nước dùng có tồn riêng.
• Bấm món vào đơn là giữ 200ml, chưa trừ. Thực có của nước dùng chỉ giảm lúc đơn hoàn tất.

Chỗ dễ sai nhất

Nổ định mức DỪNG tại mọi thành phần CÓ TỒN RIÊNG

Câu hỏi quyết định là "thành phần này có tồn riêng không", không phải "thành phần này có công thức con không".

Nồi nước dùng ở trên đã được một lệnh sản xuất nấu ra, và lệnh đó đã trừ 5kg xương. Nếu lúc bán một tô phở hệ thống nổ xuyên qua nước dùng để xuống tới xương, thì 5kg xương đó bị trừ lần thứ hai. Sổ kho báo hết xương trong khi xương vẫn còn nguyên trên kệ.

Chỉ đệ quy xuyên qua thành phần không có tồn riêng, tức là món dạng ráp sẵn. Thành phần có tồn riêng thì trừ thẳng trên tồn của chính nó và dừng lại ở đó.

Hệ quả: hết nước dùng giữa ca thì tồn nước dùng xuống âm kèm cảnh báo. Hệ thống không tự trừ xương để bù. Số âm chính là tín hiệu bếp đã nấu thêm mà quên khai lệnh sản xuất.

1. Mục tiêu & Loại trừ

Mục tiêu

• Cho chủ quán khai công thức của một món: danh sách thành phần, định lượng, đơn vị tính, thành phần tùy chọn.
• Cố định một ma trận duy nhất "loại món x cờ theo dõi tồn" quyết định cách trừ kho, không thêm cờ chế độ riêng nào.
• Chỉ cho hai loại dạng ráp sẵn và hàng sản xuất đi qua công thức; các loại còn lại không bao giờ nổ công thức, kể cả khi có công thức gắn vào.
• Nổ công thức nhiều tầng, nhưng dừng tại mọi thành phần có tồn riêng; có giới hạn số tầng và chặn vòng lặp.
• Kiểm và giữ nguyên liệu ngay lúc bấm món vào đơn, báo thiếu ngay tại giỏ hàng.
• Tính số phần còn bán được của một món theo nguyên liệu còn lại và hiện "hết món" trên menu POS.
• Trừ sổ nguyên liệu lúc đơn thanh toán xong, hoặc lúc bếp báo xong món nếu quán chọn vậy.

Loại trừ

• Lệnh sản xuất (soạn, chạy, hoàn tất, đóng lô thành phẩm) thuộc feature Lệnh sản xuất. PRD này chỉ định nghĩa công thức mà lệnh sản xuất chạy theo.
• Cơ chế giữ tồn nói chung (người giữ, nhả tồn, cho bán âm ở mức mặt hàng) thuộc feature Giữ tồn. PRD này chỉ nói phần công thức đi qua cơ chế đó.
• Định giá món và giá vốn thành phẩm.
• Hao hụt định mức và tỉ lệ thành phẩm trên một mẻ.
• Gợi ý công thức tự động hoặc chuẩn hóa công thức theo ngành.

2. Thước đo thành công

Thước đo	Mục tiêu / tín hiệu
Bắt hết món sớm	Số lần khách đã thanh toán rồi mới phát hiện hết nguyên liệu giảm về gần 0
Tồn nguyên liệu khớp thực tế	Chênh lệch giữa tồn sổ và tồn đếm tay của nguyên liệu F&B thu hẹp dần qua các kỳ kiểm kê
Không kẹt hàng giữ	Không còn nguyên liệu nằm mãi ở trạng thái đang giữ sau khi đơn đã đóng
Độ phủ công thức	Món F&B trên menu của quán đều có công thức đang dùng

3. Persona & Tình huống

Persona	Mục tiêu trong tính năng này
Chủ quán / Quản lý	Khai công thức cho từng món, đặt loại món và cờ theo dõi tồn, chọn thời điểm trừ sổ
Thu ngân	Bấm món vào đơn và biết ngay món đó còn làm được hay không, trước khi khách trả tiền
Nhân viên bếp	Báo xong món hoặc hủy món, và tin rằng kho được trừ đúng theo cái mình vừa làm

Kịch bản cốt lõi: chủ quán khai công thức trà sữa gồm sữa, trà, trân châu tại màn Công thức, đặt trà sữa là món dạng ráp sẵn có theo dõi tồn. Thu ngân bấm "1 trà sữa" trên POS. Hệ thống nổ công thức, kiểm ba nguyên liệu, giữ đủ phần cho ly này và cho món vào giỏ. Khách thanh toán. Nguyên liệu rời kho thật, tồn sữa giảm 50ml.

4. User Stories

#	Là một	Tôi muốn	Để
01	chủ quán	khai công thức cho món trà sữa	bán một ly là kho tự trừ sữa, trà và trân châu, không phải trừ tay cuối ngày
02	chủ quán	lon nước ngọt bán 1 trừ 1 trên chính nó còn trà sữa thì trừ nguyên liệu	tôi không phải học thêm một cờ cấu hình nào mới
03	chủ quán	set combo cơm gà trừ đúng phần cơm và phần gà	tôi không phải khai lại một công thức trùng lặp cho set
04	thu ngân	hệ thống báo hết trà sữa ngay lúc tôi bấm món	tôi mời khách đổi món khi khách chưa trả tiền
05	thu ngân	menu POS tự làm mờ món đã hết nguyên liệu	tôi không phải nhớ trong đầu quán còn gì
06	nhân viên bếp	hủy một món chưa làm thì nguyên liệu quay lại kho	phần nguyên liệu đó bán cho khách sau được
07	chủ quán dùng màn hình bếp	nguyên liệu trừ sổ lúc bếp báo xong món	số liệu kho khớp với cái bếp thật sự đã làm

5. Yêu cầu chức năng

#	Yêu cầu	Trạng thái	URD ref
FR-001	Cách một món trừ kho được suy ra từ đúng hai thứ, không có cờ chọn chế độ nào khác. • Loại của món: kho hàng thường, dạng ráp sẵn, combo, hàng sản xuất, hàng tiêu hao, dịch vụ, quyền lợi. • Cờ theo dõi tồn của chính món đó: có hoặc không. • Món hàng tiêu hao là món có thật ngoài đời nhưng không lưu tồn: không đụng kho, không đi qua công thức. • Mọi tổ hợp của hai thứ này đều có một cách trừ kho xác định. Không tổ hợp nào bỏ ngỏ.	🔶	URD-BOM-001
FR-002	Món kho hàng thường có theo dõi tồn trừ trên chính tồn của nó. • Món giữ một dòng tồn riêng, bán 1 trừ 1 trên dòng đó. • Món này không bao giờ đi qua công thức, kể cả khi có một công thức đang gắn với nó.	🔶	URD-BOM-002
FR-003	Món dạng ráp sẵn có theo dõi tồn không có dòng tồn của chính nó. • Bán một phần là nổ công thức và trừ thẳng nguyên liệu. • Kho không hiện con số tồn riêng cho món này. Con số duy nhất có nghĩa là số phần còn làm được, tính từ nguyên liệu.	🔶	URD-BOM-003
FR-004	Combo không có tồn riêng ở cấp cha và không có công thức của riêng nó. • Bấm combo vào đơn là nổ ra từng món con ngay lúc đó. • Mỗi món con trừ kho theo đúng loại và cờ theo dõi tồn của chính món con. • Món con là dạng ráp sẵn thì món con đó tự nổ tiếp công thức của nó.	🔶	URD-BOM-004
FR-005	Món hàng sản xuất có theo dõi tồn trừ trên tồn thành phẩm của chính nó. • Món giữ một dòng tồn thành phẩm riêng. Bán tại quầy là trừ thẳng trên dòng tồn đó. • Công thức của nó chỉ chạy khi làm lệnh sản xuất (xem Lệnh sản xuất), không nổ lúc bán tại quầy.	🔶	URD-BOM-005
FR-006	Món dịch vụ và món quyền lợi luôn không theo dõi tồn. • Màn sửa sản phẩm không cho bật cờ theo dõi tồn cho hai loại này. • Món không theo dõi tồn thì bán bao nhiêu cũng không đụng tới kho, dù loại của nó là gì.	🔶	URD-BOM-001
FR-007	Chỉ hai loại dạng ráp sẵn và hàng sản xuất được đi qua công thức. • Món thuộc loại khác mà có công thức gắn vào thì công thức đó bị bỏ qua khi bán, nguyên liệu không bị trừ. • Luật này áp ngay tại đường trừ nguyên liệu, không phụ thuộc chuyện người khai có gắn nhầm công thức hay không.	🚧	URD-BOM-001 · URD-BOM-002
FR-008	Một công thức là danh sách thành phần kèm định lượng cho một phần thành phẩm. • Mỗi dòng thành phần là một nguyên liệu hoặc một món khác, kèm số lượng và đơn vị tính. • Dòng thành phần đánh dấu tùy chọn thì thiếu nó cũng không chặn bán món. • Công thức có ba trạng thái: nháp, đang dùng, ngừng dùng. Chỉ bản đang dùng mới được nổ khi bán. • Một món chỉ có một công thức đang dùng tại một thời điểm. Kích hoạt bản mới thì bản cũ tự chuyển sang ngừng dùng.	🔶	URD-BOM-013
FR-009	Nguyên liệu được kiểm và giữ ngay lúc thu ngân bấm món vào đơn, không đợi tới lúc thanh toán. • Đủ nguyên liệu thì món vào giỏ, và phần nguyên liệu tương ứng chuyển sang đang giữ ngay lúc đó. • Thiếu nguyên liệu thì món bị từ chối ngay tại giỏ hàng, kèm tên nguyên liệu đang thiếu, lúc khách chưa trả tiền. • Món dạng ráp sẵn và combo dùng chung cơ chế giữ tồn này, cùng thời điểm và cùng cách nhả.	🚧	URD-BOM-006
FR-010	Cờ cho bán âm xét theo từng nguyên liệu, không xét cả công thức. • Nguyên liệu đã bật cờ cho bán âm thì vẫn được cho qua dù tồn không đủ, và tồn của nó xuống âm. • Nguyên liệu khác trong cùng công thức chưa bật cờ này vẫn bị chặn bình thường.	🔶	URD-BOM-007
FR-011	Số phần còn bán được của một món đi qua công thức được tính từ nguyên liệu. • Với mỗi nguyên liệu, lấy tồn khả dụng chia cho định mức của nguyên liệu đó trong công thức. • Số phần còn bán được là số nhỏ nhất trong các kết quả đó, làm tròn xuống. • Số này về 0 thì món hiện trạng thái hết trên menu POS và không bấm vào đơn được nữa.	🚧	URD-BOM-008
FR-012	Nổ định mức dừng tại mọi thành phần có tồn riêng, chỉ đi tiếp xuyên qua thành phần không có tồn. • Một dòng thành phần có tồn riêng thì nổ dừng ngay tại đó và trừ trên chính tồn của thành phần đó. Áp cho nguyên liệu thô, bán thành phẩm có theo dõi tồn, và hàng sản xuất có theo dõi tồn. • Hệ thống không đi tiếp xuống các nguyên liệu đã tạo ra thành phần đó, vì phần đó đã bị trừ ở lệnh sản xuất. Đi tiếp là trừ hai lần. • Chỉ đi tiếp xuống khi thành phần đó không có tồn riêng, tức là món dạng ráp sẵn. • Câu quyết định là "thành phần này có tồn riêng không", không phải "thành phần này có công thức con không". • Số tầng nổ tối đa là 8. Vượt quá thì công thức bị từ chối ngay lúc lưu. • Một công thức không được vòng lại chính nó, dù trực tiếp hay qua trung gian. Phát hiện vòng lặp thì chặn ngay lúc lưu. • Bước giữ nguyên liệu lúc bấm món và bước trừ sổ lúc món hoàn tất nổ tới cùng một độ sâu, không lệch nhau.	🚧	URD-BOM-009
FR-013	Mặc định nguyên liệu rời kho thật ngay khi đơn thanh toán xong. Cách này chạy cho mọi quán, không phụ thuộc quán có màn hình bếp hay không.	🚧	URD-BOM-010
FR-014	Quán có màn hình bếp chọn được thời điểm trừ sổ khác. • Cấu hình của chi nhánh (Merchant) có một tùy chọn chuyển thời điểm trừ sổ sang lúc bếp báo xong món. • Bật tùy chọn thì nguyên liệu vẫn ở trạng thái đang giữ sau khi khách thanh toán, và chỉ rời kho khi bếp bấm xong món. • Tắt tùy chọn thì hệ thống quay về mặc định trừ sổ lúc thanh toán.	🚧	URD-BOM-011
FR-015	Bếp hủy một món trước khi báo xong thì phần nguyên liệu đang giữ cho món đó được nhả lại, khả dụng tăng trở lại, và nguyên liệu chưa hề bị trừ sổ.	🔶	URD-BOM-012
FR-016	Xóa một dòng món khỏi đơn hoặc hủy cả đơn trước lúc trừ sổ cũng nhả lại toàn bộ nguyên liệu đã giữ cho phần đó, không cần thao tác thêm và không có thông báo nào bật lên.	🔶	URD-BOM-012 · URD-RSV-006
FR-017	Hết bán thành phẩm giữa ca thì tồn của nó xuống âm kèm cảnh báo, không trừ thay bằng nguyên liệu. • Tồn bán thành phẩm về 0 mà vẫn bán tiếp thì tồn xuống âm và merchant nhận cảnh báo. Hệ thống không chặn bán. • Hệ thống không được tự chuyển sang trừ các nguyên liệu đã dùng để nấu ra bán thành phẩm đó. • Số âm chính là tín hiệu cho merchant biết bếp đã nấu thêm mà quên khai lệnh sản xuất, để cuối ngày còn đối chiếu.	🚧	URD-BOM-014
FR-018	Đổi định lượng không viết lại lịch sử. • Đổi định lượng của một công thức là thêm một bản mới có ngày hiệu lực, không sửa đè lên bản cũ. • Định lượng dùng để trừ kho được đóng dấu vào chính chứng từ lúc phát sinh, nên chứng từ cũ luôn đọc lại được đúng định lượng của thời điểm đó. • Sửa định lượng hôm nay không làm đổi giá vốn của các đơn đã chốt trước đó.	🚧	URD-BOM-015

5.1 Tiêu chí nghiệm thu

• Đặt món "Lon nước ngọt" là kho hàng thường, có theo dõi tồn, tồn 10 lon, rồi gắn thêm một công thức cho nó → bán 1 lon → tồn của chính món còn 9 lon, không nguyên liệu nào trong công thức bị trừ.
• Đặt món "Trà sữa" là dạng ráp sẵn, có theo dõi tồn, công thức 50ml sữa cho 1 ly → mở màn tồn kho tìm "Trà sữa" → không có dòng tồn riêng nào cho trà sữa; chỉ có tồn của sữa, trà, trân châu.
• Bán 1 ly trà sữa → tồn sữa giảm đúng 50ml, tồn trà và trân châu giảm đúng định mức của chúng.
• Đặt "Set cơm gà" là combo gồm 1 phần cơm và 1 phần gà, cả hai là kho hàng thường có theo dõi tồn → bán 1 set → combo không có dòng tồn riêng; phần cơm giảm 1, phần gà giảm 1.
• Đặt "Sốt me" là hàng sản xuất có theo dõi tồn, có công thức từ me và đường → bán 1 hũ sốt me tại quầy → tồn hũ sốt me giảm 1, tồn me và đường không đổi (công thức chỉ chạy khi làm lệnh sản xuất).
• Mở màn sửa một món dịch vụ → ô theo dõi tồn không bật được; bán món đó → không có bản ghi tồn nào thay đổi.
• Đặt "Ống hút" là hàng tiêu hao → bán 10 cái → không có dòng tồn nào cho ống hút và không nguyên liệu nào bị trừ.
• Đánh dấu dòng trân châu trong công thức trà sữa là thành phần tùy chọn, trân châu còn 0 → thu ngân bấm "1 trà sữa" → món vẫn vào giỏ bình thường, sữa và trà vẫn bị giữ đúng định mức.
• Đặt công thức trà sữa về trạng thái nháp → bán 1 ly → không nguyên liệu nào bị giữ và không nguyên liệu nào bị trừ.
• Kích hoạt một công thức mới cho trà sữa → công thức cũ tự chuyển sang ngừng dùng; bán 1 ly → chỉ định lượng của bản mới được nổ, bản cũ không còn được dùng.
• Sữa tươi còn 30ml, công thức trà sữa cần 50ml, sữa chưa bật cho bán âm → thu ngân bấm "1 trà sữa" → hệ thống từ chối ngay tại giỏ, báo thiếu sữa tươi, khách chưa trả tiền.
• Cùng công thức đó, sữa đủ nhưng đá viên đã bật cờ cho bán âm và tồn đá bằng 0 → bấm "1 trà sữa" → món vào giỏ bình thường, tồn đá xuống âm, không có cảnh báo chặn.
• Bấm "1 trà sữa" thành công → mở màn tồn nguyên liệu → sữa: thực có chưa đổi, đang giữ tăng 50ml, khả dụng giảm 50ml.
• Sữa còn 200ml (định mức 50ml), trà còn 12g (định mức 5g), trân châu còn dư nhiều → mở menu POS → trà sữa hiện còn 2 phần (số nhỏ nhất giữa 4 và 2).
• Trân châu về 0 và chưa bật cho bán âm → mở menu POS → trà sữa hiện "hết món" và không bấm vào đơn được.
• "Trân châu tự nấu" là bán thành phẩm có theo dõi tồn, tồn đang 2000g, có công thức riêng từ bột năng và đường. Công thức trà sữa cần 30g trân châu → bán 1 ly → tồn trân châu giảm còn 1970g và nổ dừng tại đó; tồn bột năng và đường không đổi, vì đã bị trừ lúc nấu mẻ trân châu.
• Cùng ly trà sữa đó, nhưng "Trân châu tự nấu" khai là món dạng ráp sẵn không có tồn riêng → bán 1 ly → nổ đi tiếp một tầng nữa, bột năng và đường bị trừ theo đúng định lượng.
• Nước dùng là bán thành phẩm có theo dõi tồn, tồn 47 lít, tồn xương 15kg. Công thức tô phở cần 200ml nước dùng → bán 1 tô → tồn nước dùng còn 46,8 lít, tồn xương vẫn nguyên 15kg.
• Cùng ca đó, bán tới khi tồn nước dùng về 0 rồi bán thêm 1 tô nữa → tồn nước dùng xuống âm 200ml kèm cảnh báo; tồn xương vẫn nguyên, hệ thống không tự trừ xương để bù.
• Sửa định lượng nước dùng của tô phở từ 200ml lên 220ml → mở lại một đơn phở đã chốt hôm qua → đơn cũ vẫn đọc ra định lượng 200ml và giá vốn không đổi.
• Khai một công thức lồng quá 8 tầng, hoặc khai một công thức có thành phần vòng lại chính món đó → bấm lưu → hệ thống từ chối, báo lỗi ngay tại form, công thức không được lưu.
• Quán không dùng màn hình bếp, đơn trà sữa thanh toán xong → mở màn tồn nguyên liệu → sữa: thực có giảm 50ml, đang giữ về 0.
• Quán bật tùy chọn trừ sổ lúc bếp báo xong món, đơn trà sữa thanh toán xong → sữa vẫn ở trạng thái đang giữ, thực có chưa đổi; bếp bấm "xong món" → thực có giảm 50ml, đang giữ về 0.
• Cùng quán đó, bếp bấm "hủy món" thay vì "xong món" → phần nguyên liệu đang giữ được nhả lại, khả dụng tăng trở lại, thực có không đổi.
• Thu ngân xóa dòng trà sữa khỏi đơn trước lúc thanh toán → toàn bộ nguyên liệu đã giữ cho ly đó được nhả lại ngay, không có thông báo nào bật lên.

6. Yêu cầu phi chức năng

Khía cạnh	Yêu cầu
Chính xác	Định lượng nguyên liệu quy về đơn vị gốc trước khi trừ; tính toán giữ độ chính xác 4 chữ số thập phân
Không trừ trùng	Một dòng món chỉ được giữ một lần và trừ sổ một lần, kể cả khi sự kiện bán hàng lặp lại; lần thứ hai không tạo thêm biến động tồn
Hiệu năng	Việc nổ công thức đa tầng lúc bấm món vào đơn nạp toàn bộ nhánh công thức trong một lượt, không truy vấn lặp theo từng tầng
Giới hạn	Số tầng nổ tối đa 8; vòng lặp trong công thức bị chặn ngay lúc lưu, không đợi tới lúc bán
Đồng thời	Hai thu ngân bấm cùng một món trên hai máy cùng lúc không giữ vượt tồn hiện có
i18n	Tên và mô tả công thức là song ngữ

7. UX & Luồng

Chủ quán vào khu Kho, mở màn Công thức, chọn món cần khai rồi thêm từng dòng thành phần kèm định lượng và đơn vị. Loại món và cờ theo dõi tồn đặt ở màn sản phẩm bên Danh mục. Thời điểm trừ sổ đặt một lần trong cấu hình quán. Thu ngân không thấy màn nào của công thức: cái thu ngân thấy chỉ là món còn bán được hay đã hết.

8. Dữ liệu & Miền nghiệp vụ

Khái niệm	Vai trò
Công thức	Định lượng làm ra một phần thành phẩm; gắn với một món hoặc một bán thành phẩm; có trạng thái nháp / đang dùng / ngừng dùng
Dòng thành phần	Một nguyên liệu hoặc một món khác trong công thức, kèm số lượng, đơn vị tính và cờ tùy chọn
Loại món	Kho hàng thường, dạng ráp sẵn, combo, hàng sản xuất, hàng tiêu hao, dịch vụ, quyền lợi; hàng tiêu hao là món có thật ngoài đời nhưng không lưu tồn
Cờ theo dõi tồn	Món này có đụng kho hay không; cộng với loại món thì suy ra cách trừ kho
Nổ định lượng	Lần từ món bán ra theo công thức, qua nhiều tầng (tối đa 8), dừng tại mọi thành phần có tồn riêng
Số phần còn bán được	Số nhỏ nhất trong các tỉ lệ (tồn khả dụng của nguyên liệu / định mức của nó), làm tròn xuống
Thời điểm trừ sổ	Cấu hình theo quán: lúc thanh toán xong (mặc định) hoặc lúc bếp báo xong món

Chỉ ở mức khái niệm - schema và bất biến đầy đủ nằm trong inventory domain model.

9. Phụ thuộc & Giả định

Phụ thuộc vào

#	Feature	Phụ thuộc điều gì
01	MAT Nguyên vật liệu	thành phần của công thức là nguyên liệu, mang cờ theo dõi tồn và cờ cho bán âm của chính nó.
02	UOM Đơn vị tính & quy đổi	định lượng khai theo đơn vị nào cũng quy về đơn vị gốc trước khi trừ tồn.
03	RSV Giữ tồn & chặn bán quá tay	việc giữ và nhả nguyên liệu đi qua đúng cơ chế giữ tồn chung.
04	STK Mục kho & mức tồn	bốn con số tồn của từng nguyên liệu là căn cứ để kiểm đủ hay thiếu.
05	Danh mục sản phẩm	loại món và cờ theo dõi tồn khai ở đó, Kho chỉ đọc.
06	Luồng bán hàng	báo cho Kho lúc món vào đơn, lúc đơn thanh toán, lúc bếp báo xong hoặc hủy món.

Giả định

#	Giả định	Sai thì sao
01	Một món chỉ có một công thức đang dùng tại một thời điểm; đổi công thức là ngừng bản cũ và kích hoạt bản mới.	Hai bản cùng hiệu lực thì hệ thống không biết trừ theo bản nào, và số trừ của cùng một món sẽ khác nhau giữa hai lần bán.
02	Định lượng công thức là cố định cho một phần, không phụ thuộc kích cỡ hay tùy chọn thêm của món.	Ly size L dùng nhiều sữa hơn size M mà công thức chỉ có một con số thì tồn sữa lệch dần mỗi ngày, và kiểm kê gánh toàn bộ phần lệch.
03	Nguyên liệu hết mà chưa bật cho bán âm thì thà chặn bán còn hơn để tồn sai.	Nếu quán thà bán được còn hơn giữ sổ đúng thì việc chặn tại giỏ là chặn doanh thu, và cờ cho bán âm phải bật mặc định thay vì tắt.

10. Kế hoạch phát hành & Tiêu chí

Khía cạnh	Kế hoạch
Phase	P2 (Kho v2) - xem danh mục feature URD
Rollout	Mọi merchant; ma trận loại món áp cho toàn bộ danh mục, tùy chọn trừ sổ theo bếp là opt-in từng quán
Migration	Món đang có công thức nhưng không thuộc loại dạng ráp sẵn hay hàng sản xuất phải được rà và đặt lại loại trước khi ma trận có hiệu lực
Tiêu chí phát hành	Bán một món dạng ráp sẵn trừ đúng thành phần ở tầng dừng (thành phần có tồn riêng thì trừ chính nó, không lần xuống dưới); hết nguyên liệu thì bị chặn ngay tại giỏ; quán không dùng bếp vẫn trừ sổ đủ sau khi thanh toán; không còn nguyên liệu kẹt ở trạng thái đang giữ sau khi đơn đóng
Theo dõi	Số lần từ chối món tại giỏ vì thiếu nguyên liệu, số nguyên liệu đang giữ tồn đọng theo quán, chênh lệch tồn nguyên liệu qua từng kỳ kiểm kê

Tham chiếu

• URD: Công thức · Nguyên vật liệu · Giữ tồn & chặn bán quá tay
• Liên quan: Lệnh sản xuất · Đơn vị tính & quy đổi · Mục kho & mức tồn
• Module: Kho - URD
• Developer: @nx/inventory · domain model

Rủi ro & Câu hỏi mở

#	Rủi ro / câu hỏi	Giảm thiểu / trạng thái
01	Đổi loại của một món khi món đó còn tồn (ví dụ kho hàng thường sang dạng ráp sẵn) khiến phần tồn cũ của chính món trở nên vô nghĩa	Luật xử lý: bán hết tồn cũ trước rồi mới đổi loại; hệ thống cảnh báo khi món còn tồn
02	Bước giữ nguyên liệu và bước trừ sổ nổ tới hai độ sâu khác nhau thì số giữ và số trừ lệch nhau	Cả hai bước dùng chung một lần nổ tới cùng độ sâu (FR-012)
03	Quán không dùng màn hình bếp mà thời điểm trừ sổ lại neo vào bếp thì nguyên liệu nằm mãi ở trạng thái đang giữ	Mặc định trừ sổ lúc thanh toán, không phụ thuộc thiết bị (FR-013); tùy chọn theo bếp là opt-in
04	Combo lồng combo lồng dạng ráp sẵn nhiều tầng làm bước bấm món vào đơn chậm thấy được trên POS	Nạp cả nhánh trong một lượt, giới hạn số tầng (NFR Hiệu năng)
05	Định lượng khai theo đơn vị lẻ (ví dụ 0,05 lít sữa) làm tròn sai khi nhân với số phần lớn	Quy về đơn vị gốc và giữ 4 chữ số thập phân xuyên suốt
06	Món dạng ráp sẵn có nên hiện được một con số tồn "ảo" trong báo cáo kho hay không	Mở: hiện số phần còn bán được như một chỉ số suy ra, hay không hiện gì cả

Câu hỏi thường gặp

#	Câu hỏi	Trả lời
01	Vì sao không có một cờ riêng để chọn kiểu trừ kho?	Vì loại món và cờ theo dõi tồn đã đủ. Một cờ thứ ba tạo ra các tổ hợp mâu thuẫn kiểu "kho hàng thường nhưng trừ theo công thức" mà không ai giải thích nổi cho chủ quán, và mỗi tổ hợp lại phát sinh thêm một nhánh xử lý.
02	Món dạng ráp sẵn có tồn không?	Không có tồn của chính món. Con số duy nhất có nghĩa là số phần còn làm được, suy ra từ nguyên liệu. Món cần có tồn riêng thì đó là hàng sản xuất, không phải dạng ráp sẵn.
03	Combo có công thức riêng không?	Không. Combo nổ ra các món con, và món con nào có công thức thì món con đó tự nổ tiếp. Khai công thức riêng cho combo là khai trùng.
04	Vì sao giữ nguyên liệu ngay lúc bấm món chứ không đợi thanh toán?	Vì lúc khách chưa trả tiền là lúc duy nhất còn sửa được. Biết hết sữa sau khi đã thu tiền thì chỉ còn cách xin lỗi khách và hoàn tiền.
05	Quán tôi không có màn hình bếp thì có dùng công thức được không?	Được. Nguyên liệu trừ sổ ngay khi đơn thanh toán xong. Tùy chọn trừ sổ theo bếp chỉ dành cho quán có dùng màn hình bếp.
06	Công thức lồng nhau được bao nhiêu tầng?	Tối đa 8 tầng. Một công thức cũng không được vòng lại chính nó, dù trực tiếp hay qua trung gian; hệ thống chặn ngay lúc lưu.
07	Nguyên liệu hết mà tôi vẫn muốn bán thì sao?	Bật cờ cho bán âm cho đúng nguyên liệu đó (ví dụ đá viên, ống hút). Nguyên liệu khác trong cùng công thức vẫn bị chặn bình thường.
08	Bán một tô phở có trừ xương không?	Không. Nước dùng là bán thành phẩm có tồn riêng, nên nổ định mức dừng tại nước dùng. Xương đã bị trừ một lần rồi, tại lệnh sản xuất nấu nồi nước dùng. Trừ xương lần nữa lúc bán phở là trừ hai lần cho cùng một số hàng.